Cúp C2 là cách người hâm mộ Việt Nam quen gọi UEFA Europa League, giải đấu cấp CLB châu Âu lớn thứ hai sau Champions League. Nếu cúp C1 là sân khấu của những gã khổng lồ, thì cúp C2 châu Âu lại là nơi sinh ra những câu chuyện cổ tích: những đội bóng tầm trung lần đầu nâng cúp, những HLV làm nên tên tuổi, và những đêm châu Âu mà khán giả nhiều thành phố nhỏ nhớ suốt đời.
Cúp C2 mùa giải 2025-26 khép lại với chức vô địch của Aston Villa sau chiến thắng 3-0 trước Freiburg tại Istanbul. Một năm trước đó, Tottenham vô địch 2025 tại Bilbao, chấm dứt 17 năm không danh hiệu. Sevilla 7 lần vô địch vẫn là CLB vô địch cúp C2 nhiều nhất. Từ mùa 2024-25, cúp C2 áp dụng thể thức Europa League mới với 36 đội ở giai đoạn vòng phân hạng (league phase). Bài viết dưới đây trả lời câu hỏi “cúp C2 là gì” một cách đầy đủ nhất: lịch sử, chiếc cúp vô địch, âm nhạc, thể thức, tiền thưởng, tài trợ, thống kê và giải thưởng.
Lịch sử cúp C2: Từ hội chợ thương mại đến Europa League
Cúp các thành phố hội chợ
Tiền thân xa nhất của cúp C2 hiện nay là Cúp các thành phố hội chợ (Inter-Cities Fairs Cup), ra đời năm 1955. Ý tưởng ban đầu khá lạ: giải đấu dành cho đội bóng của những thành phố tổ chức hội chợ thương mại quốc tế, nhằm quảng bá các sự kiện kinh tế này. Kỳ đầu tiên kéo dài tới ba năm (1955-1958), Barcelona là nhà vô địch.
Giải đấu này không do UEFA tổ chức. Đến năm 1971, UEFA quyết định tiếp quản và thay thế nó bằng một giải mới mang tên UEFA Cup, hay cúp UEFA. Để phân định quyền sở hữu vĩnh viễn chiếc cúp cũ, Barcelona và Leeds United đá một trận play-off năm 1971. Barcelona thắng 2-1 và giữ chiếc cúp Fairs Cup mãi mãi.
Trong 13 mùa tồn tại, Fairs Cup chủ yếu thuộc về các đội Tây Ban Nha và Anh. Barcelona vô địch ba lần, Valencia và Leeds United mỗi đội có hai danh hiệu. Newcastle United vô địch năm 1969, danh hiệu lớn cuối cùng của họ trong suốt hơn nửa thế kỷ sau đó. UEFA không công nhận Fairs Cup là một phần chính thức trong lịch sử của mình, nên các danh hiệu này không được tính vào thống kê hiện nay.
Kỷ nguyên UEFA Cup (1971–2009)
Mùa giải UEFA Cup đầu tiên 1971-72 kết thúc bằng trận chung kết toàn Anh: Tottenham Hotspur thắng Wolverhampton. Trong ba thập kỷ tiếp theo, UEFA Cup được coi là giải đấu khó vô địch nhất châu Âu. Lý do rất đơn giản: Cúp C1 chỉ nhận nhà vô địch quốc gia, còn UEFA Cup quy tụ các đội xếp thứ hai, thứ ba, thứ tư của những giải mạnh. Mật độ đội mạnh vì thế dày đặc hơn.
Thập niên 1980 và 1990 là thời hoàng kim của bóng đá Italy. Các CLB Serie A vô địch UEFA Cup 8 lần trong 11 mùa, từ 1989 đến 1999. Juventus, Inter Milan, Napoli của Diego Maradona và Parma đều nâng cúp trong giai đoạn này.
Trước đó, thập niên 1980 cũng để lại nhiều dấu ấn. IFK Göteborg của Thụy Điển, với đội hình phần lớn là cầu thủ bán chuyên, vô địch năm 1982 dưới thời HLV trẻ Sven-Göran Eriksson. Real Madrid của thế hệ “Quinta del Buitre” với Emilio Butragueño vô địch hai năm liên tiếp 1985 và 1986, trong giai đoạn họ thất bại liên tục ở cúp C1.
Bước sang thế kỷ mới, cúp C2 mở rộng biên giới của bóng đá châu Âu. Liverpool thắng Alavés 5-4 năm 2001 bằng bàn thắng vàng trong một trong những trận chung kết điên rồ nhất lịch sử. Galatasaray năm 2000 trở thành đội Thổ Nhĩ Kỳ đầu tiên vô địch. CSKA Moscow năm 2005 và Zenit St. Petersburg năm 2008 mang về hai danh hiệu cho bóng đá Nga. Năm 2009, Shakhtar Donetsk khép lại kỷ nguyên UEFA Cup bằng chức vô địch đầu tiên của Ukraine.
Vì sao người Việt gọi là “cúp C2”?
Đây là điểm dễ gây nhầm lẫn. Trong hệ thống đánh số cũ, “C2” là Cúp các đội đoạt cúp quốc gia châu Âu (Cup Winners’ Cup), còn UEFA Cup được gọi là “C3”. Năm 1999, UEFA giải thể Cup Winners’ Cup và nhập vào UEFA Cup. Từ đó, UEFA Cup trở thành giải đấu cấp CLB lớn thứ hai châu Âu, và báo chí Việt Nam dần chuyển sang gọi nó là cúp C2. Đến nay, cúp C2 là tên gọi phổ biến của Europa League, còn “C3” được dùng cho Conference League ra đời năm 2021.
Ra đời Europa League (2009)
Mùa 2009-10, UEFA đổi tên cúp C2 thành UEFA Europa League, kèm bộ nhận diện thương hiệu mới, nhạc hiệu riêng và vòng bảng 48 đội. Mục tiêu là tạo cho cúp C2 một bản sắc rõ ràng, thay vì chỉ là “giải an ủi” của những đội không dự Champions League.
Atlético Madrid là nhà vô địch Europa League đầu tiên năm 2010, với cú đúp của Diego Forlán trong trận chung kết thắng Fulham 2-1 sau hiệp phụ. Hai năm sau, đội bóng của Diego Simeone tiếp tục vô địch, mở đầu một thập kỷ thành công của bóng đá Tây Ban Nha tại đấu trường này.
Đế chế Sevilla
Không đội bóng nào gắn với cúp C2 bằng Sevilla. Đội bóng xứ Andalusia vô địch 7 lần: 2006, 2007, 2014, 2015, 2016, 2020 và 2023. Điều đáng kinh ngạc là họ thắng cả 7 trận chung kết đã đá. Ba chức vô địch liên tiếp 2014-2016 dưới thời HLV Unai Emery là kỷ lục chưa đội nào làm được.
Chiến thắng năm 2023 tại Budapest mang đậm màu sắc Sevilla. Đội bóng khi đó đang chật vật ở La Liga, thay hai HLV trong mùa giải. Nhưng ở chung kết, họ vẫn đánh bại AS Roma của José Mourinho trên chấm luân lưu, đẩy chiến lược gia người Bồ Đào Nha đến thất bại đầu tiên trong một trận chung kết châu Âu.
Giữa hai giai đoạn huy hoàng của Sevilla là thời kỳ các CLB Anh trở lại. Chelsea vô địch cúp C2 năm 2013 nhờ cú đánh đầu phút bù giờ của Branislav Ivanović trước Benfica, rồi lại vô địch năm 2019 sau khi thắng Arsenal 4-1 tại Baku. Manchester United của Mourinho thắng Ajax 2-0 năm 2017, chỉ vài ngày sau vụ đánh bom ở Manchester, trong một trận đấu nhiều cảm xúc.
Năm 2022, Eintracht Frankfurt mang tới một trong những hành trình đẹp nhất của cúp C2 hiện đại. Hàng chục nghìn cổ động viên đội bóng Đức đổ về Camp Nou ở tứ kết, gần như “chiếm” sân nhà của Barcelona. Ở chung kết tại Seville, Frankfurt thắng Rangers trên chấm luân lưu, giành danh hiệu châu Âu đầu tiên sau 42 năm.
Nhìn lại, có thể thấy giải đấu này luôn đóng vai trò “bệ phóng”. Nhiều HLV nổi tiếng thế giới từng ghi dấu ấn đầu tiên tại đây: José Mourinho với Porto năm 2003, Unai Emery với Sevilla năm 2014, hay Diego Simeone với Atlético Madrid năm 2012. Không ít cầu thủ cũng được các CLB lớn chú ý sau một mùa giải tỏa sáng ở đấu trường này, trước khi chuyển tới những đội bóng tham dự Champions League.
Những chương mới của cúp C2
Năm 2024, Atalanta tạo nên một trong những trận chung kết đáng nhớ nhất. Ademola Lookman lập hat-trick giúp đội bóng thành Bergamo thắng Bayer Leverkusen 3-0 tại Dublin, chấm dứt chuỗi 51 trận bất bại của đội bóng Đức.
Năm 2025, trận chung kết toàn Anh tại sân San Mamés (Bilbao) chứng kiến Tottenham thắng Manchester United 1-0 nhờ bàn thắng của Brennan Johnson. Đó là danh hiệu đầu tiên của Tottenham sau 17 năm. Nghịch lý là cả hai đội khi ấy đều chơi rất tệ ở Premier League, xếp ở nửa dưới bảng xếp hạng.
Năm 2026, Aston Villa của HLV Unai Emery thắng Freiburg 3-0 tại sân Beşiktaş, Istanbul, với các bàn của Youri Tielemans, Emiliano Buendía và Morgan Rogers. Đây là danh hiệu châu Âu thứ hai của Villa sau chức vô địch cúp C1 năm 1982, và là danh hiệu đầu tiên của họ sau 30 năm.
Các trận chung kết cúp C2 gần đây
| Năm | Vô địch | Tỷ số | Á quân | Địa điểm |
|---|---|---|---|---|
| 2015 | Sevilla | 3-2 | Dnipro | Warsaw |
| 2016 | Sevilla | 3-1 | Liverpool | Basel |
| 2017 | Manchester United | 2-0 | Ajax | Stockholm |
| 2018 | Atlético Madrid | 3-0 | Marseille | Lyon |
| 2019 | Chelsea | 4-1 | Arsenal | Baku |
| 2020 | Sevilla | 3-2 | Inter Milan | Cologne |
| 2021 | Villarreal | 1-1 (luân lưu 11-10) | Manchester United | Gdańsk |
| 2022 | Eintracht Frankfurt | 1-1 (luân lưu 5-4) | Rangers | Seville |
| 2023 | Sevilla | 1-1 (luân lưu 4-1) | AS Roma | Budapest |
| 2024 | Atalanta | 3-0 | Bayer Leverkusen | Dublin |
| 2025 | Tottenham Hotspur | 1-0 | Manchester United | Bilbao |
| 2026 | Aston Villa | 3-0 | Freiburg | Istanbul |
Bảng thống kê cho thấy một xu hướng rõ ràng: trong 12 trận chung kết cúp C2 gần nhất, các đội Anh góp mặt tới 8 lần. Điều này phản ánh sức mạnh tài chính của Premier League, nơi ngay cả các đội xếp giữa bảng cũng có đội hình đủ sức cạnh tranh danh hiệu châu Âu.
Cúp C2 với người hâm mộ Việt Nam
Ở Việt Nam, những đêm cúp C2 thường rơi vào rạng sáng thứ Sáu, khoảng 0 giờ hoặc 2-3 giờ sáng. Dù không thu hút bằng Champions League, cúp C2 vẫn có lượng khán giả trung thành, đặc biệt khi các CLB Anh như Manchester United, Tottenham hay Chelsea tham dự. Những mùa Manchester United đá cúp C2, các trận đấu của họ luôn là tâm điểm bàn luận trên mạng xã hội trong nước.
Chiếc cúp vô địch
Chiếc cúp vô địch cúp C2 hiện tại được giới thiệu từ thời UEFA Cup năm 1972. Người thiết kế là nghệ sĩ Italy Silvio Gazzaniga, cũng là tác giả chiếc cúp vàng World Cup. Cúp làm bằng bạc, đặt trên đế đá cẩm thạch màu vàng, nặng khoảng 15 kg và cao khoảng 67 cm. Phần thân trang trí hình ảnh các cầu thủ đang tranh bóng, cùng những đĩa đá mã não và lá cờ các nước thành viên UEFA.
So với “cúp tai voi” của Champions League, chiếc cúp này nặng hơn gấp đôi. Nhiều đội trưởng từng thừa nhận nâng chiếc cúp này qua đầu là một thử thách thể lực thực sự.
Giống như Champions League, đội vô địch cúp C2 không còn được giữ vĩnh viễn chiếc cúp gốc. Từ năm 2009, UEFA giữ lại bản gốc và trao bản sao cho nhà vô địch. Đội vô địch nhận thêm 40 huy chương vàng, đội á quân nhận 40 huy chương bạc.
Âm nhạc và bản sắc thương hiệu
Mỗi giải đấu lớn của UEFA đều có nhạc hiệu riêng, và cúp C2 không ngoại lệ. Bản nhạc đầu tiên của Europa League do nhà soạn nhạc Yohann Zveig sáng tác, ra mắt năm 2009 cùng thương hiệu mới.
Mùa 2015-16, UEFA giới thiệu phiên bản mới do Michael Kadelbach sáng tác. Đến mùa 2018-19, nhạc hiệu tiếp tục được làm mới bởi công ty âm nhạc MassiveMusic, theo hướng hiện đại và mang tính điện ảnh hơn. Nhạc hiệu vang lên khi hai đội bước ra sân, trên các bản tin và quảng cáo truyền hình.
Dù không nổi tiếng bằng bản phỏng theo Handel của Champions League, nhạc hiệu Europa League vẫn là một phần quan trọng trong chiến lược thương hiệu. UEFA muốn người xem phân biệt rõ ràng ba giải đấu cấp CLB bằng âm thanh, màu sắc và hình ảnh riêng: xanh đậm cho C1, cam cho C2 và xanh lá cho C3.
Trước mỗi trận, các đội bước ra sân trên nền nhạc hiệu, đứng xếp hàng trước biểu tượng giải đặt ở vòng tròn giữa sân, giống nghi thức của Champions League. Những chi tiết nhỏ ấy giúp giải đấu có không khí trang trọng hơn, thay vì cảm giác của một sân chơi hạng hai.
Thể thức cúp C2 qua các thời kỳ
Thời kỳ loại trực tiếp (1971–2004)
Trong hơn ba thập kỷ đầu, cúp C2 (khi đó là cúp UEFA) đá hoàn toàn theo thể thức loại trực tiếp hai lượt. Khoảng 64 đội tham dự, trải qua 6 vòng đấu để tìm nhà vô địch. Trận chung kết cũng đá hai lượt sân nhà và sân khách cho đến năm 1997. Từ năm 1998, chung kết chuyển sang đá một trận trên sân trung lập.
Vòng bảng và sự hợp nhất (2004–2021)
Mùa 2004-05, UEFA Cup lần đầu có vòng bảng với 40 đội chia 8 bảng, mỗi bảng 5 đội đá vòng tròn một lượt. Khi đổi tên thành Europa League năm 2009, vòng bảng tăng lên 48 đội chia 12 bảng, đá vòng tròn hai lượt. Các đội đứng thứ ba vòng bảng Champions League được “xuống” Europa League ở vòng 32 đội.
Từ mùa 2014-15, UEFA bổ sung một phần thưởng lớn: đội vô địch cúp C2 được trao suất dự Champions League mùa sau. Quyết định này thay đổi hoàn toàn cách các CLB nhìn nhận giải đấu. Với nhiều đội, vô địch Europa League trở thành con đường ngắn nhất để trở lại C1.
Năm 2021, khi Conference League ra đời, vòng bảng cúp C2 thu gọn còn 32 đội chia 8 bảng. Các đội nhì bảng đá vòng play-off với các đội thứ ba từ Champions League để giành vé vào vòng 1/8.
Sự ra đời của Conference League tạo nên một hệ thống ba tầng rõ ràng. Cúp C2 nằm ở giữa: các đội bị loại ở vòng sơ loại Champions League được chuyển xuống Europa League, còn các đội bị loại ở vòng sơ loại cúp C2 lại chuyển xuống Conference League. Nhờ cơ chế này, gần như mọi CLB tham dự cúp châu Âu đều có ít nhất vài trận đấu ở vòng chính.
Thể thức Europa League mới (từ 2024-25)
Thể thức Europa League mới của cúp C2 áp dụng cùng nguyên tắc với Champions League. Giai đoạn vòng phân hạng có 36 đội trong một bảng xếp hạng chung. Mỗi đội đá 8 trận với 8 đối thủ khác nhau, 4 trận sân nhà và 4 trận sân khách, được bốc thăm từ 4 nhóm hạt giống.
Kết thúc vòng phân hạng cúp C2, top 8 vào thẳng vòng 1/8. Các đội từ hạng 9 đến 24 đá vòng play-off hai lượt. Các đội từ hạng 25 đến 36 bị loại. Đáng chú ý, các đội bị loại khỏi Champions League không còn được chuyển xuống cúp C2 như trước. Vì vậy, Aston Villa, nhà vô địch 2026, không thể bảo vệ ngôi vương mùa 2026-27 do đã giành vé dự Champions League.
Vòng đấu loại trực tiếp gồm play-off, vòng 1/8, tứ kết, bán kết và chung kết Europa League. Trừ trận chung kết, các vòng đều đá hai lượt. Chung kết mùa 2026-27 sẽ diễn ra tại sân Waldstadion ở Frankfurt ngày 26/5/2027.
Lễ bốc thăm vòng phân hạng được thực hiện bằng phần mềm tự động. Các đội cùng quốc gia không gặp nhau, và mỗi đội gặp tối đa hai đối thủ đến từ cùng một nước khác. Khi các đội bằng điểm, thứ tự được xét theo hiệu số bàn thắng bại, số bàn thắng, số bàn thắng sân khách, số trận thắng, số trận thắng sân khách, rồi đến tổng điểm của các đối thủ đã gặp. Tiêu chí cuối cùng nhằm phản ánh độ khó của lịch thi đấu, vốn khác nhau giữa các đội.
Thể thức mới cũng làm tăng số trận đấu. Mỗi đội ở vòng phân hạng có 8 trận thay vì 6 như trước, đồng nghĩa với nhiều doanh thu bán vé hơn cho các CLB, nhưng cũng nhiều chuyến bay dài hơn trong lịch thi đấu vốn đã dày đặc.
Vòng loại và các đội tham dự
Mùa 2026-27, có 76 đội từ ít nhất 40 liên đoàn tham dự cúp C2 ở các vòng khác nhau. Vòng loại diễn ra từ tháng 7 đến tháng 8, vòng phân hạng từ tháng 9/2026 đến cuối tháng 1/2027. Mùa này đánh dấu lần đầu Bournemouth và Torreense của Bồ Đào Nha được dự cúp châu Âu, còn Ararat-Armenia trở thành đại diện đầu tiên của Armenia góp mặt ở vòng bảng hoặc vòng phân hạng cúp C2.
Suất dự Champions League
Đây là “phần thưởng” lớn nhất của cúp C2 hiện đại. Đội vô địch Europa League tự động có suất dự vòng phân hạng Champions League mùa sau, bất kể thứ hạng ở giải quốc nội. Tottenham năm 2025 là ví dụ rõ nhất: dù xếp thứ 17 Premier League, họ vẫn có mặt ở Champions League 2025-26 nhờ chức vô địch cúp C2.
Ngược lại, quy định này khiến trận chung kết trở thành trận đấu “sống còn” về tài chính. Manchester United thua Tottenham năm 2025 đồng nghĩa với việc mất cả danh hiệu, suất dự Champions League lẫn hàng chục triệu euro doanh thu.
Cơ chế này cũng khiến nhiều CLB thay đổi cách ưu tiên. Trước năm 2014, không ít đội bóng lớn dùng đội hình dự bị ở cúp C2 để tập trung cho giải quốc nội. Nay, khi cúp C2 có thể thay thế cả một mùa giải tệ hại, các HLV ngày càng xem trọng giải đấu từ vòng tứ kết trở đi. Chelsea năm 2019, Manchester United năm 2017 và Tottenham năm 2025 đều từng dùng cúp C2 để “cứu” mùa giải của mình.
Tiền thưởng
So với Champions League, tiền thưởng ở cúp C2 khiêm tốn hơn nhiều. Tổng quỹ thưởng mùa 2025-26 khoảng 565 triệu euro, chưa bằng một phần tư Champions League. Các khoản chính gồm:
- Phí tham dự vòng phân hạng: 4,31 triệu euro mỗi đội.
- Mỗi trận thắng ở vòng phân hạng: 450.000 euro; mỗi trận hòa: 150.000 euro.
- Thưởng thứ hạng vòng phân hạng: đội đứng đầu nhận khoảng 2,7 triệu euro, đội cuối nhận 75.000 euro.
- Thưởng thêm cho top 8: 600.000 euro; cho nhóm hạng 9-16: 300.000 euro.
- Vào vòng play-off: 300.000 euro; vòng 1/8: 1,75 triệu euro; tứ kết: 2,5 triệu euro; bán kết: 4,5 triệu euro.
- Vào chung kết: 7 triệu euro; đội vô địch nhận thêm 6 triệu euro.
Tổng cộng, một đội đi trọn hành trình và vô địch có thể nhận khoảng 45 triệu euro tiền thưởng thành tích, chưa kể phần chia theo thị trường truyền hình. Với các CLB Premier League, con số có thể lên tới khoảng 55 triệu euro nhờ thị trường truyền hình lớn. Mùa 2025-26, Lyon thắng 7 và hòa 1 ở vòng phân hạng, thu về khoảng 3,3 triệu euro chỉ riêng từ kết quả các trận đấu ở giai đoạn này.
Khoảng cách tiền thưởng giữa C1 và C2 là chủ đề gây tranh luận. Nhiều CLB tầm trung cho rằng phần chia cho cúp C2 quá ít so với số trận đấu và chi phí di chuyển. Chính vì vậy, suất dự Champions League dành cho nhà vô địch mới là động lực thực sự với các đội bóng.
Một số chuyên gia kinh tế thể thao chỉ ra rằng chi phí đi lại cũng là gánh nặng đáng kể. Vòng phân hạng có thể đưa một đội Bồ Đào Nha sang Azerbaijan, hay một đội Scotland sang Thổ Nhĩ Kỳ, chỉ trong vài ngày giữa hai trận quốc nội. Với những CLB có ngân sách hạn chế, tiền thưởng nhiều khi chỉ vừa đủ bù cho chi phí tổ chức, đi lại và lương thưởng. Bài toán ấy giải thích vì sao có đội vẫn chọn xoay vòng đội hình ở các trận đầu vòng phân hạng.
Tài trợ
Cúp C2 có hệ thống nhà tài trợ riêng, tách biệt với Champions League. Trong chu kỳ 2024-2027, danh sách đối tác bao gồm Just Eat Takeaway, Hankook, Engelbert Strauss, Swissquote, Betano, Lidl và FlixBus.
Điểm thú vị là các nhà tài trợ của cúp C2 thường là thương hiệu hướng tới người tiêu dùng phổ thông: chuỗi siêu thị, dịch vụ giao đồ ăn, xe buýt liên tỉnh. Điều này phản ánh đúng đối tượng khán giả của giải: người hâm mộ ở những thành phố không thường xuyên có đêm Champions League.
Bóng thi đấu chính thức do Adidas cung cấp, với thiết kế màu cam đặc trưng của thương hiệu Europa League. Bản quyền truyền hình và tài trợ được bán theo gói chung với Champions League và Conference League qua UC3, liên doanh giữa UEFA và Hiệp hội các CLB châu Âu.
Việc bán chung giúp cúp C2 hưởng lợi từ sức hút của Champions League. Nhiều gói bản quyền được bán kèm cả ba giải, gồm C1, cúp C2 và Conference League. Nhờ đó, doanh thu của cúp C2 tăng ổn định trong thập kỷ qua, dù vẫn kém xa giải đấu số một.
Thống kê cúp C2
Thành tích theo câu lạc bộ
Tính cả kỷ nguyên UEFA Cup, cúp C2 đã có 55 mùa giải được tổ chức. Sevilla là CLB vô địch cúp C2 nhiều nhất với 7 lần.
| CLB | Số lần vô địch | Các năm vô địch |
|---|---|---|
| Sevilla | 7 | 2006, 2007, 2014, 2015, 2016, 2020, 2023 |
| Inter Milan | 3 | 1991, 1994, 1998 |
| Liverpool | 3 | 1973, 1976, 2001 |
| Juventus | 3 | 1977, 1990, 1993 |
| Atlético Madrid | 3 | 2010, 2012, 2018 |
| Tottenham Hotspur | 3 | 1972, 1984, 2025 |
| Real Madrid | 2 | 1985, 1986 |
| Porto | 2 | 2003, 2011 |
| Chelsea | 2 | 2013, 2019 |
| Feyenoord | 2 | 1974, 2002 |
| Borussia Mönchengladbach | 2 | 1975, 1979 |
| IFK Göteborg | 2 | 1982, 1987 |
| Parma | 2 | 1995, 1999 |
| Eintracht Frankfurt | 2 | 1980, 2022 |
Ngoài ra còn nhiều CLB có một chức vô địch như Manchester United (2017), Villarreal (2021), Atalanta (2024) và Aston Villa (2026).
Một số câu chuyện đáng nhớ khác: Porto của José Mourinho vô địch năm 2003, mở đường cho chức vô địch Champions League một năm sau. Năm 2011, Porto của André Villas-Boas lại vô địch, với 17 bàn của Radamel Falcao, kỷ lục ghi bàn cho một mùa cúp C2. Năm 2021, Villarreal đánh bại Manchester United trong loạt luân lưu kéo dài 22 quả, khi chính thủ môn hai đội phải lên đá.
Thành tích theo quốc gia
| Quốc gia | Số lần vô địch |
|---|---|
| Tây Ban Nha | 14 |
| Anh | 11 |
| Italy | 10 |
| Đức | 7 |
| Hà Lan | 4 |
| Bồ Đào Nha | 2 |
| Thụy Điển | 2 |
| Nga | 2 |
| Bỉ, Thổ Nhĩ Kỳ, Ukraine | 1 mỗi nước |
Ở bảng vô địch cúp C2 theo quốc gia, Tây Ban Nha dẫn đầu nhờ Sevilla, Atlético Madrid, Real Madrid, Valencia và Villarreal. Anh vượt lên vị trí thứ hai nhờ chuỗi thành công gần đây: Chelsea, Manchester United, Tottenham và Aston Villa đều vô địch trong vòng 13 năm. Italy từng thống trị thập niên 1990, nhưng sau năm 1999 chỉ có thêm chức vô địch của Atalanta năm 2024.
Đáng chú ý, Galatasaray (2000) là đội bóng Thổ Nhĩ Kỳ duy nhất từng vô địch cúp C2, còn Shakhtar Donetsk (2009) là đại diện duy nhất của Ukraine.
Thống kê theo cầu thủ
Theo thống kê của UEFA, Henrik Larsson là chân sút vĩ đại nhất lịch sử cúp C2 với 40 bàn, phần lớn khi khoác áo Celtic. Klaas-Jan Huntelaar xếp thứ hai với 34 bàn. Aritz Aduriz và Radamel Falcao cùng có 31 bàn.
Kỷ lục ra sân tại cúp C2 thuộc về hậu vệ huyền thoại Giuseppe Bergomi của Inter Milan với 96 trận. Thủ môn người Đức Frank Rost đứng thứ hai với 90 trận.
Một số kỷ lục khác cũng đáng nhắc tới. Bàn thắng nhanh nhất lịch sử giải thuộc về Jan Sýkora, chỉ sau 10,69 giây. Eldar Hadžimehmedović giữ kỷ lục ghi 6 bàn trong một trận. Về tập thể, Atlético Madrid thắng 15 trận liên tiếp từ tháng 11/2011 đến tháng 10/2012, chuỗi trận thắng dài nhất lịch sử giải đấu, trải dài qua hai mùa và một chức vô địch.
Những con số ấy cho thấy đây là giải đấu của sự bền bỉ. Theo thể thức hiện nay, một đội vô địch phải đá từ 15 đến 17 trận, tùy việc có phải qua vòng play-off hay không.
Giải thưởng
UEFA trao nhiều giải thưởng cá nhân sau mỗi mùa cúp C2, gồm Cầu thủ xuất sắc nhất mùa giải, Đội hình tiêu biểu, Vua phá lưới và Cầu thủ xuất sắc nhất trận chung kết. Ở chung kết năm 2026, danh hiệu xuất sắc nhất trận thuộc về Emiliano Buendía của Aston Villa, người ghi bàn ngay trước giờ nghỉ.
Ở cấp độ huấn luyện viên, không ai sánh được Unai Emery. Chiến lược gia người Tây Ban Nha đã vô địch cúp C2 5 lần: ba lần cùng Sevilla (2014, 2015, 2016), một lần cùng Villarreal (2021) và một lần cùng Aston Villa (2026). Báo chí châu Âu gọi ông là “Ông vua Europa League”. Đứng sau là Giovanni Trapattoni với 3 lần, cùng Juventus (1977, 1993) và Inter (1991).
José Mourinho và Diego Simeone mỗi người vô địch 2 lần. Mourinho có danh hiệu cùng Porto (2003) và Manchester United (2017), còn Simeone cùng Atlético Madrid (2012, 2018).
Ngoài danh hiệu, nhà vô địch còn có quyền dự Siêu cúp châu Âu với đội vô địch Champions League vào tháng 8. Mùa 2026, Aston Villa gặp Paris Saint-Germain trong trận tranh Siêu cúp, một cơ hội hiếm hoi để đội bóng vùng Midlands đối đầu với đội vừa vô địch Champions League hai mùa liên tiếp.
Câu hỏi thường gặp về cúp C2
Cúp C2 là gì?
Cúp C2 là tên gọi phổ biến ở Việt Nam của UEFA Europa League, giải đấu cấp CLB lớn thứ hai châu Âu do UEFA tổ chức. Giải ra đời năm 1971 với tên UEFA Cup và đổi tên thành Europa League từ mùa 2009-10.
CLB nào vô địch cúp C2 nhiều nhất?
Sevilla là CLB vô địch cúp C2 nhiều nhất với 7 lần, vào các năm 2006, 2007, 2014, 2015, 2016, 2020 và 2023. Sevilla chưa từng thua một trận chung kết nào.
Ai vô địch Europa League 2026?
Aston Villa vô địch Europa League mùa 2025-26 sau khi thắng Freiburg 3-0 trong trận chung kết ngày 20/5/2026 tại Istanbul. Đây là danh hiệu châu Âu đầu tiên của Villa kể từ năm 1982.
Đội vô địch cúp C2 có được dự Champions League không?
Có. Từ mùa 2014-15, đội vô địch cúp C2 được trao suất dự vòng phân hạng Champions League mùa sau, bất kể thứ hạng ở giải quốc nội.
Thể thức Europa League mới có gì khác?
Thể thức Europa League mới thay vòng bảng bằng giai đoạn vòng phân hạng 36 đội. Mỗi đội đá 8 trận với 8 đối thủ khác nhau. Top 8 vào thẳng vòng 1/8, hạng 9 đến 24 đá play-off, 12 đội cuối bị loại.
Chung kết cúp C2 năm 2027 diễn ra ở đâu?
Chung kết cúp C2 mùa 2026-27 diễn ra tại sân Waldstadion ở Frankfurt, Đức, ngày 26/5/2027.
Vì sao UEFA Cup lại được gọi là cúp C2?
Trước năm 1999, “C2” là Cup Winners’ Cup và UEFA Cup là “C3”. Sau khi Cup Winners’ Cup bị giải thể và nhập vào UEFA Cup, giải này trở thành giải lớn thứ hai châu Âu, nên được báo chí Việt Nam gọi là cúp C2.
Lời kết
Hơn nửa thế kỷ sau trận chung kết đầu tiên giữa Tottenham và Wolverhampton, cúp C2 đã thay tên, đổi thể thức và nhiều lần bị xem nhẹ. Nhưng chính giải đấu này lại sinh ra những câu chuyện mà Champions League hiếm khi có: Sevilla bất bại trong các trận chung kết, Atalanta chấm dứt chuỗi bất bại lịch sử của Leverkusen, Tottenham và Aston Villa xóa cơn khát danh hiệu kéo dài hàng chục năm.
Với suất dự Champions League cho nhà vô địch và thể thức Europa League mới hấp dẫn hơn, cúp C2 đang dần thoát khỏi cái mác “giải an ủi”. Mùa 2026-27, khi nhà vô địch Aston Villa không thể bảo vệ ngôi vương, cuộc đua đến sân Waldstadion ở Frankfurt hứa hẹn mở ra một chương mới, với một cái tên mới viết vào lịch sử cúp C2.
